Koło Miłośników Dziejów Grudziądza Logo KMDG Herb Grudziądza

BIULETYN
KOŁA MIŁOŚNIKÓW DZIEJÓW GRUDZIĄDZA
KLUB „CENTRUM” SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ
Rok VIII: 2010 Numer 1 (230)
Data odczytu: 06.01.2010 Data wydania: 06.01.2010

Ryszard Byner 790. spotkanie

Kalendarz Grudziądzki 2010

Do rocznic wielu ważnych wydarzeń z historii miasta i regionu nawiązują autorzy artykułów zamieszczonych w Kalendarzu Grudziądzkim 2010. Przypomniane zostały w nich między innymi: uroczystości z okazji powrotu Grudziądza w granice Macierzy i sylwetki oficerów dowodzących oddziałami ułanów, które 23 stycznia 1920 r. wkroczyły do naszego miasta; historię tworzenia centralnego ośrodka szkoleniowego polskiej kawalerii, (który dał początek słynnemu CWK) i sylwetkę jego organizatora generała Stefana de Castenedolo Kasprzyckiego; powstanie Centrum Wyszkolenia Żandarmerii, a także zakończenie działań wojennych w Grudziądzu i zdobycie złotego medalu olimpijskiego przez Bronisława Malinowskiego.

Opis gehenny wojennej i dramatycznych chwil przeżywanych przez Grudziądzan podczas oblężenia miasta na przełomie lutego i marca 1945 r. oraz w pierwszych tygodniach po zakończeniu okupacji zawiera oryginalny dokument wydarzeń z tamtych dni. Jest to – przytoczony w Kalendarzu we fragmentach – dotąd niepublikowany pamiętnik, napisany w schronie-piwnicy domu przy ul. Długiej 8 przez nieżyjącą już Grudziądzankę, p. Antoninę Kochanowską.

Z tą pozycją korespondują kalendarium walk o Grudziądz w 1945 r. i artykuł o nieznanej „cegiełce” na odbudowę miasta.

W 2010 r. przypada 30 rocznica największego triumfu grudziądzkiego sportu – zdobycia przez Bronisława Malinowskiego złotego medalu na igrzyskach olimpijskich w Moskwie. W Kalendarzu odtworzono dramaturgię biegu finałowego na 3.000 m z przeszkodami, którego głównym bohaterem był lekkoatleta grudziądzkiej Olimpii, podopieczny trenera Ryszarda Szczepańskiego. Bieg ten przeszedł do historii lekkiej atletyki, uznawany jest za najbardziej emocjonujący i dramatyczny na tym dystansie podczas igrzysk olimpijskich. Jego zwycięzca, 3-krotny finalista olimpijski, zdobywca „złota” i „srebra”, jest - według rankingu MKOl - liderem tej konkurencji w dotychczasowej historii zmagań przeszkodowców podczas igrzysk!

Odnotowane zostały 25-lecie Szkoły Podstawowej nr 20 imienia 18. Pułku Ułanów Pomorskich na Rządzu i mały jubileusz Koncertów Wielkopostnych, które organizowane od 10 lat w grudziądzkich kościołach mają szczególną atmosferę, markę i renomę, a przede wszystkim wierną publiczność.

W Kalendarzu zaprezentowano sylwetki ludzi związanych z Grudziądzem – XVII-wiecznego kompozytora, kapelmistrza i śpiewaka Johanna Stobaeusa (Jana Stobeusza), pioniera działalności humanitarnej oraz inicjatora powstania pierwszego w Grudziądzu i na Pomorzu ogniwa Polskiego Czerwonego Krzyża doktora Jana Sujkowskiego, znanego aktora, reżysera i dyrektora Teatru Ziemi Pomorskiej Aleksandra Gąssowskiego oraz zmarłych w ostatnim roku a pochodzących z naszego miasta - poety i filozofa Kazimierza Hoffmana i wybitnego skrzypka Piotra Janowskiego.

 

W stałych pozycjach Kalendarza można przeczytać m.in. o zamku krzyżackim w Radzyniu Chełmińskim, pałacach w Bąkowie, Białochowie i Wydrznie, forcie Las Miejski, przedwojennym harcerstwie (wykaz drużyn zuchowych i sylwetki działaczy ZHP z tamtego okresu), aktorkach i aktorach grudziądzkich teatrów z lat 20. i 30., patronach grudziądzkich ulic, których nazwy nie wróciły na plan miasta po roku 1945 i po 1989, Wspólnocie Kościołów Chrystusowych. Jest też calendarium grudziądzkie, przypomnienie ważniejszych grudziądzkich rocznic przypadających w 2010 roku, wykaz publikacji o Grudziądzu, szczegóły planów rozwojowych Geotermii, wiersze grudziądzanki Janiny Fiałkowskiej, laureatki krajowych i międzynarodowych konkursów poetyckich oraz kalendarz ważniejszych imprez kulturalnych, sportowych i turystycznych w 2010 r.

14 tom „sztandarowego” wydawnictwa Grudziądzkiego Towarzystwa Kultury (drukowanego przez Drukarnię Księży Werbistów w Górnej Grupie), liczy ok. 250 stron i jest jak zwykle bogato ilustrowany zdjęciami, rysunkami i ekslibrisami.

Promocja Kalendarza Grudziądzkiego 2010 odbyła się 4 grudnia 2009 r. w Klubie Akcent. Z zaproszenia organizatorów skorzystali liczni czytelnicy, a wśród nich m.in. honorowy obywatel Grudziądza Czesław Szachnitowski i prezydent miasta Robert Malinowski. W części artystycznej spotkania wystąpili uczniowie Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Stanisława Moniuszki w Grudziądzu.

 

Spis treści KG 2010

  1. Calendarium grudziądzkie
  2. Skrócony kalendarz na 2011 r.
  3. Ważniejsze grudziądzkie rocznice w 2010 r. (Stanisław Poręba)
  4. Patroni dawnych ulic i placów w Grudziądzu (Stanisław Poręba)
  5. Interesująca ruina (Ryszard Boguwolski, Ryszard Byner)
  6. Nieprzeciętny muzyk (Stefan Rafiński)
  7. Trzy pałace (Adam Stenzel)
  8. Fort Las Miejski (Włodzimierz Grabowski)
  9. Pionier działalności humanitarnej (Ryszard Byner)
  10. Pamiętny dzień 23 stycznia 1920 r. (oprac. Karola Skowrońska)
  11. Centrum Wyszkolenia Żandarmerii (Jerzy Krzyś)
  12. Bene Meritus (Jerzy Krzyś)
  13. Wspólnota Kościołów Chrystusowych (Adam Stenzel)
  14. Aktorki i aktorzy teatru grudziądzkiego cz. III (Stanisław Poręba)
  15. Związek Harcerstwa Polskiego w Grudziądzu 1920-1939 (Stanisław Poręba)
  16. Tak było… (Jerzy Krzyś)
  17. Pamiętnik pisany w piwnicy (oprac. Marian Kochanowski)
  18. „Cegiełka” na odbudowę (Zbigniew Zawadzki)
  19. Gąssowski i jego teatr (Ryszard Byner)
  20. Bieg po złoto (Ryszard Byner)
  21. Srebrny jubileusz „Dwudziestki” (Maria Kaczorowska)
  22. Koncerty Wielkopostne (Anna Janosz-Olszowy)
  23.  Z żałobnej karty
  24. Grudziądz w najnowszych publikacjach (oprac. Janusz Hinz)
  25. Wiersze (Janina Fiałkowska)
  26. Kalendarz ważniejszych imprez kulturalnych, sportowych i turystycznych (oprac. Anna Granica)
  27. Geotermia Grudziądz – koncepcja rozwoju (tekst sponsorowany)
  28. Reklamy


Redakcja: Tadeusz Rauchfleisz, KMDG. Logo KMDG wykonał Grzegorz Rygielski.