Koło Miłośników Dziejów Grudziądza Logo KMDG Herb Grudziądza

BIULETYN
KOŁA MIŁOŚNIKÓW DZIEJÓW GRUDZIĄDZA
KLUB „CENTRUM” SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ
Rok V: 2007 Numer 16 (129)
Data odczytu: 09.05.2007 Data wydania: 09.05.2007

Stanisław Poręba

Dziennikarz i pisarz Władysław Kisielewski (1907-1977) oraz jego związki z Grudziądzem

W 2007 r. minęły dwie rocznice związane z życiem i działalnością dziennikarza i pisarza Władysława Kisielewskiego (1907-1977). Były to: 100 rocznica urodzin i 30 rocznica śmierci.

            Przyszły dziennikarz i pisarz Władysław Kisielewski urodził się 20 marca 1907 r. w Częstochowie. W rodzinnym mieście ukończył gimnazjum. Powołany do wojska, służył w lotnictwie.

W 1929 r. ukończył Lotniczą Szkołę Strzelania i Bombardowania w Grudziądzu. To był jego pierwszy kontakt z naszym miastem. W trzy lata później zamieszkał na stałe w Grudziądzu i podjął pracę w redakcji „Gazety Grudziądzkiej”. Pisał artykuły, korespondencje, notatki oraz opowiadania i wiersze. W 1973 r. Władysława Pietruczuk przeprowadziła wywiad z Władysławem Kisielewskim. Został on wydrukowany pt. „Od Gazety Grudziądzkiej do Zielonego Sztandaru”, w „Zielonym Sztandarze” (1973, nr 46, s. 4). W wywiadzie tym podkreślał, że „szlify” dziennikarza i pisarza zdobył w Grudziądzu.

            W 1932 r. ukazała się drukiem  pierwsza książka Władysława  Kisielewskiego pt. „Pocałunek  śmierci. Poezje”. W latach następnych już w Grudziądzu wyszły drukiem  dwie dalsze niewielkie książeczki: „Grudziądz w wierszu” oraz „Chcesz wiedzieć co cię czeka?”. Ta ostatnia była poświęcona astrologii....

 

Obie książki wydrukowane zostały przez Drukarnię „Głosu Grudziądzkiego”, której właścicielem był Tadeusz Nowiński.

            Po kilku latach pracy w „Gazecie Grudziądzkiej” przeszedł do pracy w redakcji  „Gońca Nadwiślańskiego”. Poza pracą zawodową był działaczem m. in. Ligi Obrony Przeciwpowietrznej Państwa, czyli LOPP-u. Grudziądzki oddział tej Ligi posiadał w tym okresie wieżę spadochronową przy ul. Radzyńskiej. Tam szkolił młodzież w dziedzinie spadochroniarstwa. W 1936 r. przeprowadził się do Torunia, gdzie podjął pracę jako dziennikarz w miejscowym oddziale Polskiej Agencji Telegraficznej, czyli PAT-a. Nie zerwał jednak całkowicie kontaktów z Grudziądzem. W 1938 r. był redaktorem naczelnym dwutygodnika „Przebojem do Nowej i Wielkiej Polski”. Miał on podtytuł: „Pomorskie pismo narodowo-radykalne”. Jego redakcja mieściła się w Grudziądzu, a drukowane było w Warszawie. Wychodziło zaledwie przez kilka miesięcy.

            We wrześniu 1939 r. jako lotnik rezerwy został zmobilizowany i służył w 41 eskadrze 4. Pułku Lotniczego, przydzielonej do Armii „Modlin”. Następnie przez Rumunię i Bliski Wschód przedostał się do Francji, a później do Anglii. Tam służył w lotnictwie Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, był lotnikiem i korespondentem wojennym. Jak obliczono, był założycielem 18 pism i biuletynów, organów różnych jednostek wojskowych. Dużo pisał i publikował, głównie pod pseudonimami i kryptonimami, takimi jak: Władysław Leny, Wład Lany. Włady Leny, Leny, W. K., W.A.K. Był pierwszym polskim pisarzem. który w jednym ze swoich opowiadań opisał szarżę pod Krojantami. Przygotowywał też scenariusze do widowisk o charakterze  patriotycznym. Szeroko znane stało się widowisko według jego scenariusza pt. „Polska daleka i bliska”.

            Po zakończeniu wojny powrócił do kraju i pracował jako dziennikarz  w redakcji „Robotnika” (Warszawa) i „Ekspresu Poznańskiego” (Poznań). W latach 1946 – 1947 wyszły jego powieści „Start w wieczność”, „Dywizjon Lancasterów” i „Ze Skrzydłem Polskich Diabłów przez niemiecką ziemię”.

Kiedy władze PRL pozbawiły go możliwości wykonywania zawodu dziennikarza i publikowania swoich utworów, pracował jako kierowca kina objazdowego na ziemiach północno-zachodnich Polski (województwa poznańskie i koszalińskie).

 

 Do dziennikarstwa powrócił w 1956 r. i pracował m. in. przez wiele lat w warszawskim oddziale  redakcji „Panoramy Północy”. W tym okresie wydał ponad 20 powieści i zbiorów opowiadań, głównie o tematyce wojennej i lotniczej. Swoje wędrówki do wojska polskiego we Francji i Anglii opisał w pamiętnikach: „Od Torunia do Londynu podróż z przeszkodami” i „Podróż bez biletu”.

            Był członkiem Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i Związku Literatów Polskich.

            Władysław Kisielewski zmarł 27 stycznia 1977 r w Warszawie. Jego mundur z lat wojny znajduje się jako eksponat w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

            W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Grudziądzu, mieszkało jeszcze 2 innych Władysławów Kisielewskich: aktor i reżyser Władysław (sen.), (1860-1939?) oraz aktor Władysław (jun.). 

Twórczość:

  • „Pocałunek śmierci. Poezje” (1932).
  • „Grudziądz w wierszu” (1933?).
  • „Chcesz wiedzieć co cię czeka ? Przeczytaj tę broszurkę. Według horoskopów astrologicznych zestawił...”(1934?).
  • „Propaganda – połowa zwycięstw Hitlera” (1942).
  • „Start w wieczność. Historia załogi Wellingtona. Opowieść (1946).
  • Dywizjon Lancasterów.(Powieść) (1947).
  • „Ze skrzydłem polskich diabłów przez niemiecką ziemię” (1947).
  • „Kobiety w służbie łączności. Cz. 1 (1953).
  • „Z Torunia do Londynu podróż z przeszkodami. Pamiętnik (1956, wyd. 1).
  • „Od Torunia do Londynu podróż z przeszkodami” (1958, wyd. 2).
  • „Od Torunia do Londynu podróż z przeszkodami” (1958, wyd. 3).
  • „Syn szejka Hedżasu” (Opowiadanie) (1960).
  • „Echa Świętokrzyskich Gór” (Powieść) (1962).
  • „Radzieccy zdobywcy Kosmosu” (1963, współautor Augustyn Przywieczerski).
  • „Dywizjon Ziemi Śląskiej nr 304”. (Opowiadania). (1965).
  • „Batalion Śmiałych” (1966).
  • Dywizjon Ziemi Śląskiej nr 304” (Opowieść) (1967).
  • „Skok w ciemność” (Opowiadania) (1967).
  • „Skrzydlate fatum” (Powieść) (1968, wyd. 1).

 

 

  • „Żywe torpedy” (Opowiadania) (1970, wyd. 1).
  • „Polscy lotnicy w bitwie o Atlantyk” (Opowieść) (1971).
  • „Podróż bez biletu” (Opowieść) (1972), wyd. 1).
  • „304 Dywizjon Ziemi Śląskiej w bitwie o Atlantyk” (Szkic) (1972).
  • „Żywe  torpedy” (Opowiadania) (1972, wyd. 2). [3 opowiadania związane z Grudziądzem: 1. „Ostatnia szarża ułańska” Krojanty, 1 IX 1939 r. 2. „Atak myśliwców pomorskich na czołgi” – walki lotnictwa pod Grutą. 3. „Żywe torpedy” – walki nad Osą Hufca Przysposobienia Wojskowego z Grudziądza].
  • „Desant na kwaterę Hitlera” (1973).
  • „Podróż bez biletu” (Opowieść) (1974, wyd. 2).
  • „Desant na kwaterę Hitlera” (1975).
  • „Skrzydlate fatum” (Powieść) (1975, wyd. 2).
  • „Upiór Atlantyku” (1975).
  • „W walce z V-1 i V-2” (1975).
  • „Nad powstańczą Warszawą” (1976).
  • „Wspólne szlaki” (?).

Literatura.

  1. Bartelski L. M. Polscy pisarze współcześni..., Warszawa 1977, s. 156.
  2. Kowalik J., Bibliografia czasopism polskich, wydanych poza granicami kraju od września 1939 r., Lublin 1976, t. 1, s. 59, poz. 116; t. 2, s. 114, poz. 1599; t. 3, 31, poz. 2066, s. 190, poz. 2859; t. 4, s. 64, poz 3270, s. 98, poz. 3408.
  3. Leny-Kisielewski Wł., Na pierwszej linii frontu, „Prasa Polska”, 1965, nr 5, s. 24-25.
  4. Poręba S., Ludzie dawnego Grudziądza. Władysław Kisielewski (1907-1977), „Gazeta Grudziądzka”, 1993, nr 22, s. 5.
  5. Próchnicki K., Mundur bojowy dziennikarza w Muzeum WP, „Prasa Polska”, 1966, nr 2, s. 21.
  6. Pietruczuk Wł., Od „Gazety Grudziądzkiej” do „Zielonego Sztandaru”, Rozmowa z Wł. Kisielewskim, „Zielony Sztandar”, 1973, nr 51, s. 5.
  7. Władysław Leny-Kisielewski, „Panorama Północy”, 1977, nr 4, (2).

Znani, ciekawi. Władysław Leny-Kisielewski, „Zielony Sztandar”, 1977, nr 5, s.2.



Redakcja: Tadeusz Rauchfleisz, KMDG. Logo KMDG wykonał Grzegorz Rygielski.